مردم شناسی افشارهای ایرلوی زنجان

                     آقای دکتر محمد خالقی مقدم -  عضو هیأت علمی دانشگاه

              ماهنامه فرهنگی اجتماعی بایرام- شماره 18- سال سوم – 1388 ص 3

هر ایل به شاخه های طایفه ای و تیره ای خود تقسیم می گردد و ایل افشار که از بزرگترین قومیت های ایرانی است و یکی از شاخه های این قوم ترک در استان زنجان و به نام افشارهای ایرلو به سر می برد و هر چند هیچ قومی در ایران به بزرگی و اهمیت تاریخی ایل افشار نیست و حتی در بین اقوام ترک ها نیز از مهم ترین قومیت های ترک می باشد؛ ولی متأسفانه در دانشگاههای ما  و با وجود دهها شاخۀ تخصصی و درسی ازعلم مردم شناسی وعلم انسان شناسی هنوز هیچ گونه شناختی از این قوم مهم ایرانی وقوم ترک و شاخه های طایفۀ ای آن وجود ندارد که تیره ایرلوی آن می باشد وبیشتر در استان زنجان ساکن بودند. و در منطقۀ طارم زنجان و ایجرود و سعیدآباد و ... پخش هستند و نیزدر دورۀ صفوی به خاطر آن که ایل افشار با شش ایل دیگر ترک باعث سرکار آمدن دولت صفویه شدند ولی چون مشکلاتی برسرراه اقتدار خاندان سلطنتی  صفویه فراهم می کردند خود قربانی قدرتی شدند که برسرکار آورده بودند و به همین دلیل شاه عباس هم در استانهای مختلف ایران به سرکوب آنان پرداخت و از جمله در کرمان و یزد و کهکیلویه و خوزستان واصفهان و جنوب خراسان « نظیر تربت جام و سبزوار و ... »  ویا درمنطقۀ زنجان و سلطانیه به سرکوب سرتاسری ایل افشار و شاخه های مختلف آن پرداخت و از جمله به نقل ص 520 جلد اول عالم آرای عباسی که ذکر می کند: