حرمت شرعی - حقوقی نرم افزارهای خاص کامپیوتری و موبایل برای خانواده ایرانی-از:دکتر محمدخالقی مقدم- جا

حرمت شرعی - حقوقی نرم افزارهای خاص کامپیوتری و موبایل برای خانواده ایرانی

از:دکتر محمدخالقی مقدم- جامعه شناس حقوقی

امروزه در تعدادی از کشورهای جنوب شرقی آسیا، نرم افزارهایی برای موبایل و کامپیوتر ساخته شده است که استفاده از آنها در جوامع اسلامی خاورمیانه و یا در شمال آفریقا با مشکلات شرعی روبرو خواهد شد .چرا که سازندگان این نوع تکنولوژی ها که صرفاً از دیدگاه مهندسی و یا غیر حقوقی به تکنولوژی مزبور نگاه می کنند باعث شده است که کارکرد یک تکنولوژی را در نظام فرهنگی جوامع دیگر در نیابند، چرا که تکنولوژی خود بخشی از اجزاء سیاسی – حقوقی – آموزشی و خانوادگی و فرهنگی یک جامعه است و نمی تواند خارج از آن سیستم اجتماعی معنا و مفهوم بیابد وبعلاوه هر نوع تکنولوژی که فرضاً  در یک جامعه ی بودایی مثل چین و یا ژاپن و یا کره ی جنوبی طراحی می شود ولذا با نظام سیاسی و حقوقی و آموزشی و انتظامی آن جامعه سازگاری دارد ولی قابل پیاده شدن برای جوامع دیگر نمی باشد و فرضاً برخی از این نوع تکنولوژی های موبایل و یا کامپیوتر و یا لپ تاپ ها که در این نوع از جوامع ساخته شده اند و گاهی هم برخی از افراد جامعه ما از روی بی خبری به آنها نسل های پیشرفته ی موبایل نسل چهار و یا پنج و غیره نام گذاری می کنند تا با این عناوین تبلیغاتی خود باعث فروش بیشتر آنها شوند هنوز نمی دانند که چگونه این نوع موبایل ها و یا کامپیوتر ها ممکن است که به متلاشی شدن نظام های اجتماعی و یا نظام های خانوادگی جوامع دیگر منجر گردند ، چون که از علم کامپیوتر چیزی جز دانستن چند فرمول ساده مهندسی بیشتر نمی دانند و در حالی که یک تکنولوژی برای این که به جوامع دیگر صادر شود حتماً می بایست با نظام فرهنگی و یا اخلاقی و مذهبی و سیاسی آن نوع جوامع هم سازگاری داشته باشد که بسیاری از نرم افزارهای این نوع سیستم ها به هیچ وجه سازگاری لازم با فرهنگ های جوامع دیگر ندارند و یکی از آن مسائلی که این نوع سازندگان و یا وارد کنندگان و یا فروشندگان آنها به آن مسئله فرهنگی توجه نکرده اند این ا ست که هر سیستم سیاسی یک کشور و یا سیستم های حقوقی و یا قوانین کلانتری های آن جامعه و یا نظام آموزشی و اصول تربیت فرزندانشان در مدارس مزبور و یا اصول سلوک اجتماعی اعضای خانواده ها با یکدیگر در درون یک خانه و یا در بیرون آن خانه بر مبنای یک رشته از ارزش های فرهنگی خاص آن جامعه طراحی شده اند که با جوامع دیگر و نهادهایش فرق دارند و مثلاً اساس سیستم سیاسی جامعه ی ایرانی و یا اساس قدرت مدیریتی مسئولان ادارات ایرانی بر اساس یک رشته  از دستورات قرآنی پایه گذاری شده اند و یا کد های جرمی که در کلانتری ها به آن توجه می کنند و یا مبانی قضاوت دادگاه ها براساس آن متون قضاوت عمل می کنند و ریشه در متون حقوقی آیات قرآنی دارد و  از این رو وارد کردن بدون تأمل تکنولوژی های نرم افزاری که با متون قرآنی مخالفت داشته باشد عملاً به کل سیستم های آموزشی و حقوقی و خانوادگی و اجتماعی  و یا سیاسی همان جامعه لطمه خواهد زد و به همین دلیل هم هر جامعه باید از نرم افزارهای ویژه ی همان جامعه استفاده بکند که با فرهنگ دینی و یا حقوقی و یا آموزشی خود آن جامعه سازگاری لازم را داشته باشد و مثلاً نظام حقوقی دین اسلام احترام عمیقی به حریم خصوصی افراد خانواده  قائل هست و یا به پدیده ای به نام حق بیت شخصی در آیات مختلف قرآنش قائل هست که چنین متونی در کتاب تورات دیده نمی شود و برای یک جامعه ی اسرائیلی وجود ندارد و یا نظیر آن متون دینی در کتابهای مسیحیت پروتستان جامعه ی آمریکا و انگلستان وجود ندارد که از فلان نرم افزارهای کامپیوتری و یا موبایلی خاص استفاده می کنند و یا نظیر آن آیات در کتاب دینی بوداییان وجود ندارد که از آن نرم افزارها می توانند در جامعه ی چینی زبان و یا ژاپنی زبان خودشان استفاده بکنند و فرضاً بر اساس نبود آیات فوق الذکر در دین بودا اغلب زنان رؤسای جمهور و یا استانداران و مدیران کشورهای چین و یا کره ی جنوبی و یا ژاپن و غیره می توانند بدون روسری در جوامع مختلف اشان حضور یابند و یا برای پلیس و یا دادگاه ها و یا استخدام های اداری آنان  هم پدیده هایی نظیر استخدام یک زن بدون روسری در ادارات ایرانی جزو معیارهای استخدامی آنان نیست و یا گاهی رؤیت یک زن برهنه ویا نیمه برهنه در عکس برداری های موبایلی آنان جزو جرایم حقوقی و فرهنگی آنان به حساب نمی آید و لکن ارزش های جوامع اسلامی با جوامع مزبور فرق دارند چرا که اسلام احترام زیادی به نظام حقوقی حریم خصوصی و یا عدم دخالت دولت و ارگان های مختلف آن در شئونات خانواده قائل است و لذا در طی دهها آیه ی قرآن آن را امری حرام می داند که به هیچ پرسنل اداری و یا مدیریتی و یا نهاد پلیسی اجازه این نوع دخالت های خانوادگی را نمی دهد و از سوی دیگر تعاریف فرهنگی مختلفی که قرآن برای خانواده ها و دیوار کشی خانواده ها و امن بودن خانه در آیات مختلفش ذکر کرده است را اساس تشکیل یک خانواده ی اسلامی دانسته  و به همین دلیل هم پدیده دیوار کشی و یا استفاده از درب و وارد شدن افراد از همان  درب یک خانواده و یا  روش های وارد شدن وی نیز از آن درب را ذکر کرده و یا امن بودن افراد خانواده در آن خانه هم جزو دستورات قرآن است  و یا امن بودن اسرارشان در آن خانه و یا امن بودن اموالشان در آن خانه و یا عدم شکستن قفل آن خانه  (اعم از شکستن قفل فیزیکی و یا الکترونیکی نرم افزاری ) خانه مزبور را لازم شرعی دانسته و یا نحوه ی سلوک اعضای مختلف یک خانواده در قسمتهای مختلف و یا اجزای مختلف یک خانه را نظیر آشپزخانه و یا توالت و یا اتاق خواب و یا سالن عمومی و یا حیاط و غیره  را همگی  اصولی می داند که متون حقوقی آن ها اغلب در آیات قرآن ذکر شده است که متأسفانه فقر فرهنگی  و یا بی سوادی جامعه  باعث شده است که ما هنوز نخواسته ایم به این نوع مسائل توجه اساسی بکنیم که چرا اجزاء یک خانه ی ایرانی به چنین نحوه آرایش معماری شده است؟ و در حالی که چنین اصولی  در خانواده های جوامع دیگر نیست و یا حتی در نظام شهری و یا نظام اداری آن جوامع نیز وجود ندارد زیرا از ارزش های فرهنگی – حقوقی مختلفی همان جامعه تبعیت می کند و مثلاً آیات مختلفی از قرآن اشاره به بیت (خانه) و یا حق بیت شخصی و یا حرمت اشخاص در آن خانه دارد و یا به پرسنل دولتی و انتظامی دستور شرعی می دهد که آن ها را رعایت بکنند و مثلاً برخی از آیات قرآن به بیت امن برای اشخاص و یا امین یک بیت بودن و یا بیت امن برای سکونت اهالی اش (آیه ی 80 سوره نحل) و یا عدم دخول به بیت کسی بدون اذن او(آیه 27 نور) اشاره می کند و یا عدم دخول به بیت دیگران از پشت ساختمان اشاره می کند (آیه ی 189 سوره بقره)و یا آیه قرآنی که می گوید ثواب نیست که از غیر ابواب یک خانه به صورت فیزیکی و یا الکترونیکی وارد آن خانه شوید       (آیه ی 189 سوره بقره) و یا در آیات دیگرش اعلام می کند که دخول به چه مکان هایی مجاز است؟ مثل بیت غیر مسکونی برای کادر دولتی (آیه 29 سوره نور) «لیس علیکم جناح أن تدخلوا بیوتاًغیر مسکونه» که این امر شامل مکان های عمومی و یا شارع های عام و منازل غیر مسکونی را در بر می گیرد و لیکن در آیه ی 61 سوره نور به همه ی ارگان های دولتی و یا انتظامی  و مخابراتی و غیره دستور دینی می دهد که فقط به منازلی که مفتاح های آن به طور مجاز حقوقی- شرعی در دست آنان است وارد شوند و یا وارد فیزیکی و یا الکترونیکی شوند و یا به منازلی که صرفاً خانه های دوستانشان هست وارد شوند و در همین آیه حتی ورود اعضای یک خانواده به درون محفظه های مختلف یکخانه را مجاز نمی داند نظیر آشپزخانه و یا توالت ویا اتاق خواب اعضای یک خانواده را نیز محدود می کند و لذا هر چند دین اسلام محرمیت اعضای یک خانواده را در بیرون همان خانواده و یا در درون خانواده ها به دو دسته ی محرم و نامحرم تقسیم می کند و در آیه ی 22 و 23 سوره ی نساء این در نوع  حرام بودن رؤیت برای دیگران در منزل را و یا خارج منزل را تفسیر دینی می کند و  برای افراد مختلف دولتی و انتظامی و اداری و یا مخابراتی ویا همسایگی و خانوادگی طبقه بندی می کند واعلام می کند که چه کسانی شرعاً می توانند به افراد بدون روسری و یا بدون لباس در همان خانه  نگاه کنند که در آن دستورات فقط قرآن اجازه داده است که تنها شوهری که به یک زن از اموالش خودش نفقه و مهریه می دهد او را محرم خود دانسته و برای کل اعضای جامعه او را نامحرم فیزیکی ویا نامحرم الکترونیکی تلقی می نماید و حتی رؤیت بدون لباس وی را برای فرزندش و یا پدرش نیز حرام می داند و بعلاوه در طی همین آیه ی قرآن و یا در طی آیه ی 61 سوره ی نور محرمیت جنسی در درون یک خانه را نیز به دو دسته ی حقوقی محرم و نامحرم طبقه بندی کرده که دسته ی اول محرمیت جنسی اولیه است که فقط بر شوهر حلال کرده و دسته ی دوم محرمیت جنسی بدون روسری و یا غیره هست که فقط برای فرزندان ، پدران و یا اعضای دیگر خانواده ی نزدیک وی تعریف حقوقی می کند و به همین دلیل آیه ی61 سوره نور قرآن نحوه ی ورود به بیوت امهاتکم (خانه ی مادرانتان) و یا خانه ی عمه هایتان و یا خانه ی خاله هایتان و یا خانه ی خواهرانتان  و غیره را تعریف حقوقی کرده است و یا در آیات 31 سوره ی نور نحوه ی نگریستن به وی را هم در درون آن خانه نیز تعریف حقوقی –فرهنگی کرده است و به همین دلیل هم نمی توان حتی در خانه های عمه ها و خاله هایش و یا خواهران و یا مادران آنها نیز به هر نقطه ی آن خانه و بدون اجازه آنها و یا بدون اذن حقوقی آن خویشاوند نزدیکش وارد شود و حتی نحوه ی سلوک اعضای یک خانواده در درون یک خانه و یا در محفظه های مختلف یک خانه را نیز تعریف حقوقی می کند که چنین معیارها ویا مفاهیم فرهنگی در جوامع بودایی چینی و یا در جوامع پروتستان آمریکایی وجود ندارد و به همین دلیل هم نرم افزارهای الکترونیکی موبایل و کامپیوتر ساخته شده آنان هم فقط قابل استفاده همان ها در خانه های آمریکایی و یا انگلستان و یا چینی و ژاپنی هستند که چنین متون فرهنگی- حقوقی  ندارند و یا در آیات مختلف قرآن و از جمله در آیه ی29 و 21 سوره ی نور حتی رؤیت الکترونیکی یک فردی که در محفظه ی دیگر یک خانه نشسته است و فرد دوم پنجره ی الکترونیکی نرم ا فزاری خودش را باز کرده و او را در آن محفظه ی خانه و یا اداره خاص می بیند را جزو حقوق مدیریتی ویا حقوق سیاسی و یا مخابراتی و یا خانوادگی اعضای آن جامعه نمی داند و به همین دلیل هم نمی تواند از بسیاری از نرم افزارهای این نوع جوامع بیگانه در جامعه ی اسلامی استفاده بکند، چرا که اصولاً پدیده ی حجاب و یا پدیده کشف حجاب یک پدیده ی اسلامی است و  در آیه ی 53 سوره احزاب است و در تداوم آن مفهوم هم کلمه حجاب اصولاً برخلاف تصور اولیه ماست که به معنی چادر سیاه برخی خانم ها نیست وبلکه به معنی رعایت حریم خصوصی خانواده است و پوشش پارچه ی لباس زن را دین اسلام در آیه ی 21 نور با کلمه ی خمرهن نامیده است(نه حجاب) و در آیه ی 53 سوره ی احزاب قرآن هم می فرماید که در تحت عنوان اگر سؤالی از زنان پیغمبر دارید مثل اعراب وحشی و بدوی نباشید که سرخود وارد خیمه و یا چادر وی بشوید و بلکه سوال خود را از من وراء حجاب از او  بپرسید و لذا باعث شد که در دین اسلام دیوار کشی ها به دور خانه ها به وجود آید و آن زمانی بود که خانه های چادری اعراب به خانه های آجری و غیره تبدیل گردید و به همین دلیل هم دیوار کشی منازل و یا گذاشتن درب و وارد شدن از ابواب یک خانه جزو اصول اولیه یک خانواده ی اسلامی شد و بعد از این دستور قرآن بود که رواج فرهنگی یافت که هر کسی که می خواست به منزل یکی وارد شود یک یا الله می گفت و یا زنگ اخبار می گذاشتند و یا حجاب کشی های مختلفی ایجاد کردند که نظیر امروز مدار بسته ها قفل های الکترونیکی آنها را نشکند و یا با پنجره ی الکترونیکی خود به کشف حجاب منزل دیگران و یا به لباس دیگران منجر نگردد و لذا اسلام دستور می دهد که برای ورود به یک منزل از طریق نظام الکترونیکی و یا فیزیکی بی خبر وارد نشده و فقط با اذن لازم آن شخص امکان شرعی می یابند و در آیه ی دیگرش هم      می گوید که این نوع منزل ها را برای دیگران محل سکنی و یا محل امن قرار دادیم و بدون انس گرفتن و یا بدون اذن آنها وارد آن مکان ها نشوید (آیه ی 27 سوره ی نور) مگر آنکه آن فرد در خانه مزبور دارای یک جرم سیاسی و یا جرم حقوقی محرز باشد و یا احتمالات شدیدی برای ارتکاب آن جرم ها را داشته باشد و در آن صورت است که نهادهای دولتی و یا مخابراتی امکان شکستن حریم خصوصی آن منزل و یا شکستن قفل الکترونیکی اتاق یک اداره و یا مسائل درون یک مغازه فروشگاهی را دارند چرا که دین اسلام حتی عکس انداختن الکترونیکی از همه ی افراد جامعه را حرام می داند و مگر عکس انداختن از کسی که جرمی را مرتکب شده است  و یا در حال مرتکب شدن است و از بقیه ی اشخاص معمولی جامعه نمی توان عکس هم انداخت (در طی آیات 20 سوره نور و یا در طی آیه ی 7 سوره ی طه )آیاتی که علنی کردن سری را حرام می داند که یک نفر حتی در یک مغازه فروشگاهی به کسی گفته است و او هم برای انتقام گیری از آن خانم بطور غیرشرعی  عکس های الکترونیکی مدار بسته ی  مغازه ی خودش را درآورده و فوراً به شوهر او علنی بکند و یا گاهی یک جوانی که از یک دختر خانم که از او در پارک و یا دانشگاه دعوت به ازدواج نموده است عکس بردارد و سپس برای انتقام گیری از او هم به اعضای خانواده اش عکس ها را نشان بدهد و یا حتی فتوشاپ هم بکند و یا به دوستانش نشان دهد و یا در کوچه اش پخش بکند و یا به دیگران بلوتوث بکند حرام می داند ولذا همه ی این مسائل باعث متلاشی شدن خانواده های ایرانی شده و یا باعث خشمگین شدن اعضای خانواده ها شده و یا باعث رشد انتقام گیری های اجتماعی می شود و به همین دلیل هم اشتباه بزرگی بوده که موبایل هایی ساخته شدند که در آنها دوربین هم نهاده شده است و بعلاوه آن موبایل ها هم دارای یک حافظه ی قوی هستند که می تواند صدها عکس خلاف اخلاق یک فرد جوان را در حافظه اش نگه دارد و یا  از طریق بلوتوث به دیگر دوستان خلاف آن جوان هم انتقال الکترونیکی بدهد و بعلاوه در آن موبایل هم دگمه ای نیز وجود دارد که آن جرم ها را بعد از انتقال دادنش امحاء بکند و یا بعد از این که یک جوان بزهکار قصد باج گیری از یک دختر خانم را داشته باشد و یا بعد از فریب وی ممکن است که صدها عکس از او بیاندازد و وقتی نظام خواستگاری وی هم به شکست ازدواج با مخالفت پدرش و یا دیگران روبرو شود ولی برای انتقام گیری از وی آنها را در کوچه ها و دانشگاه و یا خیابان بین دیگران پخش بکند و لذا اسلام به همین دلیل است که  به همان دختران و یا زنان ایرانی اجازه ی شرعی آن را داده است که حتی دولت هم اگر نخواهد وی را به مجازات شخصی برساند و یا خودشان بر مبنای همان آیات مختلف قرآنی چنین اموری را چشم چرانی الکترونیکی ویا حرام الکترونیکی و یا اشاعه ی فساد الکترونیکی می داند و یا به هم زدن امنیت خانوادگی الکترونیکی می داند و با همان جوان خاطی خودش برخورد متقابل بکند و به همین دلیل هم معیارهای برخورد افراد یک جامعه با یکدیگر در جامعه ایرانی و یا در نحوه ی استفاده از تصاویر موبایل و یا کامپیوتر از جامعه ی ایرانی با جامعه ی چینی  بودائی مذهب تفاوتش از زمین تا آسمان است! ولی متأسفانه بی سوادی زیاد در تعداد زیادی از کسانی که به خرید و یا فروش موبایل در شهرهای ایرانی می پردازند باعث این امر شده است ولی هنوز هم نمی دانند که اسلام چه نوع دستوراتی را در مورد نحوه ی خرید و یا استفاده از موبایل های دوربین دار را داده است  ولذا با توجه به متون حقوقی شرعی قرآن که در 20-30 آیه ی خود این نوع امور را بزرگترین فساد اخلاقی یک جامعه می داند به همان افراد صدمه دیده یک خانواده و یا به جامعه نسوان آن جامعه اجازه آنرا می دهد که به دفاع شخصی  از حقوق خود بپردازند و یا اجازه ندهند که افراد مختلف خاطی مشکلات مختلفی را از راه تصاویر الکترونیکی برایشان بوجود آورند و یا بر سر راه همزیستی آنان با شوهرانشان بوجود آورند و یا با فرزندان و یا همکاران اداری شان و یا با اعضای داخل کوچه شان بوجود آورند ولی متأسفانه هنوز هم خانم های ایرانی نسبت به این متون حقوقی قرآنی آشنایی لازم را پیدا نکرده اند و همین امر نیز امروزه معضلات عمیقی را بر سر خانواده های ایرانی بوجود آورده است که سازندگان تکنولوژی های جامعه ی چینی و یا ژاپنی ویا جامعه پروتستانی آمریکایی به آن مفاهیم حقوقی – سیاسی نرم افزار نگارانه بی اعتنایی نشان می دهند و یا متأسفانه جوانان خام و بی سواد ایرانی هم در رشته های کامپیوتر دانشگاه های ایران نیز عامل اشاعه ی این نوع فسادفرهنگی هستند و به صرف اینکه فکر می کنند که تنها 4 فرمول از یک ماشین کامپیوتر در رشته ی کامپیوتر صنعتی شریف و یا در فلان دیتا پرداز یاد گرفته اند پس آنها تنها عامل بزرگترین مدرنیزاسیون شدن جامعه ی ایرانی می باشند و یا تنها آنها هستند که ایران را به جهانی سازی نزدیک کرده اند و در حالی که اغلب مشکلات خانواده های ایرانی از این امور است و یا بن بست های آنان در نظام ازدواج و یا بی احترامی عمیق به آنان در درون جامعه و یا علت کینه ورزی عمیق اعضای خانواده نسبت به یکدیگر ناشی از این نوع عدم تعقل جوانان بی خرد مزبور می باشد و به همین دلیل هم استفاده از این نوع نرم افزارهای الکترونیکی و براساس متون قرآن صرفاً در شوارع عام و یا  مکان هایی حساس مالی مجاز است نظیر بانک ها و یا مکان های نظامی  نظیر کلانتری ها و یا پادگان ها مجاز است که به امنیت نظامی احتیاج دارند ولی هر نوع استفاده از آن ها در مغازه های بوتیک و یا لوازم فروشی ها و حتی در ادارات نیز مجاز شرعی نیست چرا که علاوه از زیر پا گذاشتن حریم خصوصی یک زن کارمند ایرانی که بی خبر لباس خود را در اتاقش عوض می کند و یا ممکن است که با پنجره ی الکترونیکی شخص دیگری روبرو شود و علی رغم حرمتش در آیات قرآن او را در دیوار کشی درون اتاق بسته اش هم فوراً ببیند و حتی باعث خفقان اداری نیز شده و یا مانع آن می شود که یک ارباب رجوع اداری هم انتقادات و یا پیشنهاداتش را به آن کارمند اداره ی مزبور و بدون ترس و واهمه ابلاغ نماید .