تكامل اجتماعي پديده پزشكي در جامعه ايراني دوره تيموريان

 معرفی اثر پژوهشی دکتر محمد خالقی مقدم

 

همانطوري كه در دنياي اقتصادي انباشت ثروت باعث تكامل اجتماعي و تغييرات زندگي اجتماعي بشر مي‌شود در دنياي علم نيز انباشت فرهنگي ذخيره‌هاي علمي به تحولات فرهنگي جامعه و تغييرات عميق آن منجر مي‌گردد و تيمور لنگ با كوچاندن تعداد زيادي از پزشكان نواحي مختلف ايران به سمرقند زمينه تجمع فرهنگي و انباشت فرهنگي مغزهاي متفكر علم پزشكي را در پايتختش سمرقند فراهم كرد كه براثر گروه‌بندي اجتماعي آنان در اين مكان و بحث و بررسي و مباحثاتشان با يكديگر علم پزشكي در دولت تيموريان بيش از گذشته جامعه ايراني تكامل يافت و از سمرقند به پايتخت ديگرش هرات منتقل گرديد و براثر تجمع فرهنگي آنان بسياري از تغييرات وسيع  علمي و از جمله پيدايش علم تشريح پزشكي و ساخت و ساز ادوات جديد پزشكي و كتب جديد پزشكي در دربار هرات تيموريان شكل گرفت و در اين كتاب به اين مكانيسم اجتماعي اشاره شده و به تعداد پزشكاني كه به سمرقند كوچانده شده‌اند و يا در معالجه آنان موثر بودند و يا به بيمارستانها و دارالشفاهاي آنان اشاره شده است و تاثيرش بر تمدن‌هاي همجوار هند و غرب به بررسي گذاشته شده است كه از طريق تراوشات فرهنگي اين نوع تكامل علم پزشكي به جوامع غربي سرايت يافت و اين اثر در حدود 50 صفحه مي‌باشد و هنوز چاپ نشده است